Έρχεται έξτρα μείωση στις εισφορές: Το σχέδιο για χαμηλότερο κόστος εργασίας με αυξήσεις μισθών

Μία ακόμη παρέμβαση για τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους εξετάζει σοβαρά στο τραπέζι η κυβέρνηση, επιχειρώντας να δώσει νέα ώθηση στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων αλλά και να δημιουργήσει πρόσθετο χώρο για αυξήσεις μισθών στον ιδιωτικό τομέα.

Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι μετά τις παρεμβάσεις στη φορολογία εισοδήματος, η επόμενη μεγάλη κίνηση για την αγορά εργασίας θα πρέπει να αφορά τις ασφαλιστικές εισφορές των εργοδοτών, με στόχο να μειωθεί περαιτέρω το κόστος απασχόλησης χωρίς να διαταραχθεί η χρηματοδοτική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να «κλειδώσουν» ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, με το βασικό σενάριο να προβλέπει νέα μείωση εργοδοτικών εισφορών από 0,5% έως και 1%, η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Στην πράξη, η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει ένα μοντέλο που εφαρμόστηκε τα προηγούμενα χρόνια και, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, συνέβαλε τόσο στην αύξηση της απασχόλησης όσο και στη σταδιακή αποκλιμάκωση της αδήλωτης εργασίας.

«Κλειδί» ο δημοσιονομικός χώρος

Το εύρος της νέας παρέμβασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον δημοσιονομικό χώρο που θα έχει διαμορφωθεί έως το καλοκαίρι του 2026. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η ενίσχυση των εσόδων από τη φοροδιαφυγή, η αύξηση της απασχόλησης και η διεύρυνση της ασφαλιστικής βάσης μπορούν να στηρίξουν μια ακόμη μείωση εισφορών μόνιμου χαρακτήρα.

Το σχέδιο που επεξεργάζονται τα συναρμόδια υπουργεία προβλέπει ότι η νέα μείωση θα αφορά κυρίως τις εργοδοτικές εισφορές υπέρ υγείας, χωρίς να επηρεάζονται οι βασικές συνταξιοδοτικές εισφορές κύριας και επικουρικής ασφάλισης.

Εφόσον επιλεγεί παρέμβαση της τάξης του 0,5%, το συνολικό ποσοστό ασφαλιστικών εισφορών αναμένεται να υποχωρήσει από το σημερινό 35,16% περίπου στο 34,66%. Αν υπάρξει μεγαλύτερος δημοσιονομικός χώρος και προχωρήσει τελικά μείωση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, τότε θα εξεταστεί ευρύτερο «κούρεμα» εργοδοτικών επιβαρύνσεων.

Το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται ιδιαίτερα προσεκτικό, καθώς το δημοσιονομικό κόστος δεν είναι μικρό. Μία μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα κοστολογείται περίπου στα 220 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ σε περίπτωση μείωσης κατά 1 μονάδα η απώλεια εσόδων μπορεί να προσεγγίσει τα 450 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.

Ενίσχυση εσόδων από την αύξηση της απασχόλησης

Παρά ταύτα, κυβερνητικά στελέχη επιμένουν ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει πως η μείωση εισφορών δεν οδηγεί απαραίτητα σε απώλεια εσόδων για το ασφαλιστικό σύστημα. Αντιθέτως, υποστηρίζουν ότι μέρος των απωλειών ανακτάται μέσω της αύξησης της απασχόλησης, των υψηλότερων δηλωμένων αποδοχών και της ενίσχυσης της εισπραξιμότητας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 2019 μέχρι σήμερα οι συνολικές ασφαλιστικές εισφορές έχουν ήδη μειωθεί κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες, καθώς το συνολικό ποσοστό κρατήσεων έχει υποχωρήσει από το 40,56% στο 35,16%, χωρίς -όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές- να υπάρξει κατάρρευση των εσόδων του ΕΦΚΑ.

Αντίθετα, τα στοιχεία του ασφαλιστικού προϋπολογισμού για το 2026 δείχνουν περαιτέρω αύξηση των εισπράξεων. Τα συνολικά έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές αναμένεται να φτάσουν τα 16,8 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά περίπου 4,5% σε σχέση με το 2025.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εικόνα φαίνεται να παίζει η αύξηση της απασχόλησης, η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας αλλά και η ένταξη περισσότερων εργαζόμενων συνταξιούχων στο επίσημο ασφαλιστικό σύστημα.

Στο Υπουργείο Εργασίας θεωρούν ότι η ψηφιακή κάρτα έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει σημαντικά την υποδηλωμένη εργασία και τις αδήλωτες υπερωρίες, οδηγώντας σε υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές.

Νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» με τις επιχειρήσεις

Παράλληλα, σημαντική ώθηση δίνουν και οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι, καθώς μετά την αλλαγή του πλαισίου απασχόλησής τους, ασφαλίζονται πλέον κανονικά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 300.000 συνταξιούχοι εργάζονται σήμερα δηλωμένα, ενισχύοντας σημαντικά τα έσοδα του ΕΦΚΑ.

Στο κυβερνητικό επιτελείο περιγράφουν πλέον ανοιχτά ένα άτυπο «κοινωνικό συμβόλαιο» με τις επιχειρήσεις: χαμηλότερες εργοδοτικές επιβαρύνσεις με αντάλλαγμα υψηλότερους μισθούς, περισσότερες προσλήψεις και μεγαλύτερη δηλωμένη εργασία.

Ο τελικός σχεδιασμός θα εξαρτηθεί από την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών και τις αντοχές του προϋπολογισμού, ωστόσο η κατεύθυνση θεωρείται ειλημμένη, νέα αποκλιμάκωση των ασφαλιστικών βαρών με στόχο μια πιο ανταγωνιστική αγορά εργασίας και ισχυρότερη αύξηση των αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα.